Year 4–6Okulda matematik

Grid yöntemi ve uzun çarpma: veli rehberi

Yazan: A Dagdelen · Gözden geçirildi: 6 Kasım 2026

İki basamaklı iki sayıyı çarpmak, birçok velinin hiç öğrenmediği bir yöntemle karşılaştığı yer: grid. Bu bir basamak taşı ve doğrudan büyük ihtimalle hatırladığın uzun çarpmaya götürüyor.

Çizim: Quizo School

Year 4tek basamaklı sayıyla yazılı düzende kısa çarpma
Year 5iki basamaklı sayılarla uzun çarpma
Year 64 basamağa kadar sayıyı 2 basamaklı sayıyla çarpma
12 × 12Year 4 sonunda bilinmesi beklenen çarpım tablosu

Nedir ve hangi yılda gelir

Grid yöntemi sayıları onluk ve birliklere ayırır. 23 × 14 için çocuk 23'ü 20 ve 3'e, 14'ü 10 ve 4'e ayırır, her çifti bir tabloda (grid) çarpar ve dört sonucu toplar. Çarpmanın neden işe yaradığını gösterir: bir sayının her parçası diğerinin her parçasıyla çarpılır.
Ulusal Müfredat grid yönteminin adını anmaz. Müfredat resmi yazılı yöntemler ister ve grid bunlardan biri değil. Birçok okul onu bir köprü olarak kullanır; çocuğunun onunla karşılaşıp karşılaşmayacağı ve ne zaman karşılaşacağı okuluna bağlı.
Önce kısa çarpma gelir. Year 4'te çocuklar iki ve üç basamaklı sayıları tek basamaklı bir sayıyla "resmi yazılı düzende", yani toplama gibi alt alta ve eldeyi taşıyarak çarpar.
Uzun çarpma Year 5 ve 6'da gelir. Year 5 iki basamaklı sayılarla uzun çarpmayı içerir. Year 6 bunu dört basamağa kadar sayıların iki basamaklı bir sayıyla çarpılmasına genişletir.
Çarpım tablosu her yöntemi kolaylaştırır. Year 4 sonunda çocuklardan 12 × 12'ye kadar tabloları bilmeleri beklenir; Year 4 Multiplication Tables Check bunu ölçer. Dörder dörder saymak zorunda kalan çocuk uzun çarpmanın ortasında ipin ucunu kaçırır.

Çözümlü örnekler: 23 × 14'ün iki yolu

Grid yöntemi

23'ü 20 ve 3'e, 14'ü 10 ve 4'e ayır. Bunları tablonun üstüne ve yanına yaz.
Her çifti çarp: 20 × 10 = 200, 3 × 10 = 30, 20 × 4 = 80 ve 3 × 4 = 12.
Her satırı topla: 200 + 30 = 230 ve 80 + 12 = 92.
İki satırı topla: 230 + 92 = 322.

Uzun çarpma

23'ü 14'ün üstüne, birler aynı hizada olacak şekilde yaz.
4 birlikle çarp: 3 × 4 = 12, 2 yaz ve 1 elde; 2 × 4 = 8, eldeki 1 ile 9. İlk satır 92 (23 × 4).
1 onlukla çarp: 10 ile çarptığın için önce birler sütununa 0 yaz, sonra 23 × 1 ile 230 olur (23 × 10).
İki satırı topla: 92 + 230 = 322. Bunlar grid'deki 92 ve 230'un aynısı.

Evde nasıl destek olursun

“Ben böyle öğrenmedim”

Türkiye'de okuyan birçok veli ikinci satırı 0 yazmadan bir basamak sola kaydırmayı öğrendi. İngiltere'de okullar o 0'ı yazdırır, çünkü 10 ile çarpıldığını gösterir. Grid uzun geliyorsa, aynı işlemin kutulara yazılmış hâli olduğunu hatırla: grid ile uzun çarpmayı yan yana koy ve ikisinde de 230 ile 92 olduğunu göster.

10 dakikalık etkinlik: hepsi kaç tane?

Altışarlık 12 kutuda kaç yumurta, 23 koltuklu 14 sırada kaç koltuk olduğunu sor. Çocuğun tahmin etsin, grid ya da yazılı yöntemle bulsun, sonra hesap makinesiyle kontrol etsin. Rolleri değiştirin: sen bilerek bir hata yap, o bulsun.

Tabloları sıcak tut

Çarpma çalışmadan önce iki üç dakikalık çarpım tablosu, tek başına uzun bir çalışmadan daha çok işe yarar.

Başlamadan tahmin et

23 × 14, 20 × 14 = 280'den büyük, 25 × 14 = 350'den küçük. 3.220 ya da 32 gibi bir sonuç bir şeylerin kaydığını hemen gösterir.

Sık yapılan hatalar

Sıfırı unutmak. İkinci satırda 0'ı atlayıp 230 yerine 23 yazmak. Sor: 1 ile mi çarpıyoruz, 10 ile mi?
Yalnızca onlukları onluklarla, birlikleri birliklerle çarpmak. 20 × 10 ve 3 × 4'ü bulup 212'de durmak. Grid eksik iki parçayı gösterir.
Eldeyi erken eklemek. Elde çarpmadan sonra eklenir: 2 × 4 = 8, sonra 8 + 1 = 9; (2 + 1) × 4 değil.
Grid'de basamak değerini kaybetmek. 20 × 10 = 200 yerine 2 × 1 = 2 yazmak. Sayıların tamamını sesli söylemek bunu önler.

Quizo School'da çalış ve keşfet

Year 4: Çarpmada dağılma özelliği Çarpmak için sayıları ayırmak; grid'in arkasındaki fikir.
Year 5: Ayırarak çarpmadan kısa çarpmaya Parçalara ayırmaktan yazılı yönteme.
Year 6: 2 basamaklı sayılarla çarpma ve bölme Uzun çarpma ve uzun bölme.
Çarpım tablosu pratiği On hızlı soru ve 12 × 12'ye kadar her bilginin haritası.
Multiplication Tables Check Year 4 kontrolünde ne olur.

Velilerin sorduğu sorular

Çocuğum Year 6'da hâlâ grid kullanmalı mı?

Birçok çocuk uzun çarpma oturana kadar grid'i kontrol için kullanır. Öğretmene bu aşamada çocuğunun hangi yöntemi kullanmasını istediğini sor.

Önce onluklarla çarpmak olur mu?

Evet. Bazı okullar önce onluklarla, bazıları önce birliklerle çarpar. Önemli olan 0'ın doğru yerde olması ve iki satırın toplanması.

Çocuğum yöntemi biliyor ama sonuç yanlış çıkıyor.

Genelde bir çarpım tablosu bilgisi ya da son toplamadaki bir dikkatsizliktir. Önce küçük çarpımları kontrol et.

Short multiplication ne demek?

Tek basamaklı bir sayıyla, eldeyi taşıyarak tek satırda çarpmak; örneğin 46 × 3 = 138.

Çarpım tablosu çarpmayı kolaylaştırır

Çarpım tablosu pratiği çocuğuna on hızlı soru ve bildiği bilgilerin haritasını verir. Family planının parçasıdır. Yeni aileler 14 gün boyunca Family planını kart girmeden ücretsiz kullanır.

Ücretsiz başla

Bu sayfa işine yaradı mı?